Alle technieken en tips voor TIG lassen

TIG lassen staat bekend om zijn precisie en laskwaliteit. Het proces biedt je controle over de warmte-input en maakt dunne, sterke naden mogelijk op verschillende materialen.

Deze complete gids helpt je het TIG-lasproces stap voor stap onder de knie te krijgen. Je vindt hier praktische informatie over apparatuurkeuze, instellingen, lastechnieken en veiligheidsprocedures. Daarnaast delen we tabellen met parameters, checklists voor voorbereiding en oplossingen voor veelvoorkomende problemen.

Voor projectleiders, inkopers en directeuren biedt deze handleiding inzicht in wat TIG lassen kan betekenen voor jouw projecten. Je leert wanneer deze techniek de beste keuze is en welke kwaliteitsaspecten belangrijk zijn bij het uitbesteden van laswerk.

Wat is TIG lassen?

TIG lassen, ook wel Tungsten Inert Gas welding genoemd, is een booglasproces waarbij je een niet-afsmeltende wolfraamelektrode gebruikt. De elektrode vormt een boog met het werkstuk, terwijl inert gas de laszone beschermt tegen atmosferische invloeden.

Met TIG lassen verbind je staal, roestvast staal, aluminium, koper en andere metalen. Het proces leent zich uitstekend voor dunne platen vanaf 0,5 mm en dikke secties tot wel 100 mm. In vergelijking met MIG/MAG lassen geeft TIG lassen je meer controle, maar vraagt het wel om meer vaardigheid van de lasser.

Principe van het proces

De wolfraamelektrode smelt niet af tijdens het lassen. In plaats daarvan ontstaat er een stabiele boog tussen de elektrode en het werkstuk. Deze boog genereert de warmte die het basismateriaal doet smelten.

Argongas stroomt rond de elektrode en laszone. Dit gas verdringt zuurstof en voorkomt oxidatie van de gesmolten pool. Zonder deze bescherming zou de lasnaad poreus worden en sterkte verliezen.

Belangrijkste kenmerken

TIG lassen produceert gladde, schone lasnaden met minimale spetters. De warmte-input is nauwkeurig te regelen, waardoor vervorming beperkt blijft. Dit maakt het proces geschikt voor dunne materialen en precisiewerk.

Je kunt met en zonder toegevoegd materiaal werken. Bij dunne platen las je vaak autogeen, terwijl dikkere secties een lasstaaf vereisen. De keuze hangt af van de materiaaldikte en de gewenste naadgeometrie.

Hoe werkt TIG lassen?

Het TIG-lasproces begint met het ontsteken van een boog tussen de wolfraamelektrode en het werkstuk. Je regelt de warmte via de stroomsterkte en beweegt de elektrode langs de naad. Vergelijkbare processen vind je terug bij andere lasprocessen, waarbij telkens specifieke aanpassingen nodig zijn.

De constante warmtebron smelt het basismateriaal geleidelijk. Door de stabiele boog ontstaat een gelijkmatige penetratie. Dit resulteert in sterke verbindingen met goede mechanische eigenschappen.

Boogvorming en warmteoverdracht

De elektrische boog genereert temperaturen tot 20.000°C. Deze extreme hitte concentreert zich in een kleine zone, waardoor je lokaal kunt lassen zonder het hele werkstuk te verhitten.

Een stabiele boog zorgt voor constante warmteoverdracht. Variaties in booglengte beïnvloeden de penetratie en naadgeometrie. Korte bogen geven diepe penetratie, langere bogen resulteren in bredere naden.

Rol van argongas

Argon heeft een hogere dichtheid dan lucht en vormt een beschermende deken over de laszone. Het gas stroomt met een debiet van 8-15 liter per minuut, afhankelijk van de naadgrootte en windomstandigheden.

Zuiver argon (99,996%) is standaard voor de meeste toepassingen. Gasmengels met helium verhogen de warmte-input voor dikkere secties. Controleer altijd gasflessen op lekkage en gebruik gecertificeerde drukregelaars voor veilig gebruik.

TIG lasapparatuur instellen

Een complete TIG-setup bestaat uit:

• Een lasapparaat
• Wolfraamelektrodes
• Gastoevoer en toebehoren

Moderne machines bieden AC/DC-mogelijkheden, pulserende stroom en digitale regeling voor optimale resultaten.

De basis-instellingen omvatten stroomsterkte, gasflow en elektrode-type. Een parameterschema helpt je de juiste waarden te vinden voor verschillende materialen en diktes. Start altijd met de aanbevelingen van de fabrikant en pas aan op basis van de resultaten.

Stroomsterkte tabel

Deze waarden zijn richtlijnen voor roestvast staal. Aluminium vraagt om hogere stromen, terwijl dunne platen lagere waarden vereisen. Pas altijd aan op basis van de werkelijke omstandigheden en gewenste resultaten.

Argon gas instellen

Kalibreer de flowmeter voor het lassen. Stel het debiet in terwijl gas stroomt – statische aflezingen zijn onbetrouwbaar. Controleer de flow op de werkplek-hoogte, niet bij de machine.

Standaard debieten liggen tussen 8-15 l/min. Hogere flows verspillen gas en kunnen turbulentie veroorzaken. Te lage flows bieden onvoldoende bescherming. Pas het debiet aan voor tocht en naadgrootte.

Wolfraamelektroden kiezen

Thoriated elektroden (rood) werken goed voor DC-lassen op staal en RVS. Ceriated elektroden (grijs) zijn geschikt voor lage stromen en AC-toepassingen. Lanthanated elektroden (blauw) bieden een lange levensduur.

De elektrodepunt moet scherp geslepen zijn voor DC-lassen. Gebruik diamant wielschijven en slijp in de lengterichting. Voor AC-lassen rond je de punt af tot een kleine bolvorm. De juiste puntvorm beïnvloedt de boogstabiliteit direct.

Materiaalkeuze bij TIG lassen

Elk materiaal heeft specifieke eigenschappen die de lasinstellingen beïnvloeden. Thermische geleidbaarheid, het smeltpunt en de oxidatieneiging bepalen de aanpak. De voorbereiding van het werkstuk is even belangrijk als de juiste parameters.

Oppervlaktevervuiling verstoort de boog en veroorzaakt poriën. Reinig altijd met geschikte oplosmiddelen of mechanisch. Bij gecoate materialen zijn extra voorzorgsmaatregelen nodig voor gezondheid en laskwaliteit.

TIG lassen RVS

Roestvast staal heeft een lagere thermische geleidbaarheid dan koolstofstaal. Hierdoor blijft de warmte lokaal, wat voordelig is voor de penetratie maar vervorming kan vergroten.

Gebruik DC-stroom met elektrode negatief (DCEN). De stroomsterkte ligt 15-20% lager dan bij vergelijkbaar koolstofstaal. Kies ER308L of ER316L toevoegmateriaal passend bij de basislegering. 

TIG lassen dunne plaatwerk

Dunne platen vanaf 0,5 mm vragen minimale warmte-input. Gebruik lage stromen (20-60A) met kleine elektrodes (1,6-2,4 mm). Pulserende stroom helpt de warmte te beperken en vervorming te voorkomen.

Klem het werkstuk stevig vast om beweging te voorkomen. Gebruik korte booglengte (1-2 mm) voor goede controle. Las in één doorgang zonder onderbrekingen voor de beste kwaliteit.

Andere materialen: aluminium en koper

Aluminium vereist AC-stroom om de oxidelaag te doorbreken. De wisselstroom reinigt het oppervlak tijdens de positieve helft en smelt het materiaal tijdens de negatieve helft. Gebruik pure wolfraam of zirconium elektroden.

Koper heeft een hoge thermische geleidbaarheid en vraagt veel warmte. Pre-heating tot 200-300°C verbetert de penetratie. Gebruik DCEN met hoge stromen en zilveren toevoegmateriaal voor optimale resultaten.

Stap voor stap lassen

Een systematische aanpak garandeert consistente resultaten. Begin altijd met grondige voorbereiding en controleer alle instellingen voordat je de boog ontstekt.

Foto’s en video’s kunnen de techniek verduidelijken, maar praktijkervaring blijft onmisbaar. Oefen eerst op proefstukken voordat je aan belangrijke projecten begint.

Voorbereiding en checklist

Deze checklists helpen je alles voor te bereiden. 

Werkstuk voorbereiden:

• Reinig las- en aangrenzende zones
• Controleer pasvorm en klemming
• Stel eventuele pre-heat in

Apparatuur controleren:

• Controleer gasverbindingen op lekkage
• Slijp wolfraamelektrode indien nodig
• Test stroom op proefstuk

Positioneren van werkstuk en elektrode

Houd de elektrode onder 15-20 graden hoek in lasrichting. De verticale hoek blijft 90 graden ten opzichte van het werkstuk. Deze hoeken geven optimale gasafscherming en boogstabiliteit.

Rust je lashand op het werkstuk of gebruik een handsteun. Stabiele handpositie verbetert de precisie aanzienlijk. Beweeg vloeiend zonder schokken of trillingen.

Technieken per lasnaad

Start de boog 5-10 mm voor de eigenlijke naad. Beweeg geleidelijk naar het startpunt terwijl je de stroom opbouwt. Deze techniek voorkomt kraters aan het begin.

Gebruik een wandelende beweging bij dikkere secties. Voeg toevoegmateriaal toe aan de voorkant van de laspool, niet aan de elektrode. Eindig de naad door de stroom geleidelijk te verlagen.

Lasnaad controleren

Inspecteer visueel op scheuren, poriën en incomplete penetratie. Een goede naad heeft gelijkmatige kleuring en een gladde overgang naar het basismateriaal. Slijp de testcoupons door voor penetratiecontrole.

Kleine onvolkomenheden kun je vaak corrigeren door lokaal bij te lassen. Grote fouten vereisen uitsnijden en opnieuw lassen. Documenteer afwijkingen voor de kwaliteitsborgingsrapportage.

Veiligheid bij TIG lassen

TIG lassen produceert intense UV-straling en kan gevaarlijke dampen genereren. Adequate bescherming beschermt je gezondheid en voorkomt ongevallen. Zorg altijd voor een goede ventilatie in gesloten ruimtes.

Argon gas is zwaarder dan lucht en kan zich ophopen in lage delen. In extreme gevallen verdringt het de zuurstof, wat verstikking kan veroorzaken. Gebruik gasdetectoren in kelders en tanks.

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Een automatisch verduisterende lashelm beschermt tegen UV-straling en verbetert het zicht op de laspool. Kies DIN 9-13 voor TIG lassen, afhankelijk van de stroomsterkte. Controleer de batterij regelmatig.

Draag leren handschoenen die bewegingsvrijheid bieden. TIG-handschoenen zijn dunner dan MIG-handschoenen voor betere gevoeligheid. Natuurlijk textiel (katoen, leer) beschermt beter tegen vonken dan synthetische materialen.

Ventilatie en gasveiligheid

Mechanische afzuiging verwijdert de lasrook direct bij de bron. Mobiele afzuiginstallaties werken goed voor kleinere werkstukken. Grote hallen vereisen permanente ventilatiesystemen met voldoende luchtverversing.

Bewaar argonflessen rechtop en bescherm ze tegen omvallen. Gebruik alleen gecertificeerde drukregelaars en slangen. Controleer verbindingen met zeepsop – nooit met open vlam. Sluit de hoofdkraan af na gebruik.

Veelvoorkomende problemen en oplossingen

Problematische lasnaden hebben meestal herkenbare oorzaken. Een systematische diagnose helpt je snel tot een oplossing te komen. Voor complexe projecten waarbij perfecte kwaliteit vereist is, kan professioneel maatwerk een betere optie zijn.

Documenteer problemen en oplossingen voor toekomstige referentie. Dit helpt je een database op te bouwen van werkende instellingen per materiaal en toepassing.

Instabiele boog

Een onrustige boog springt rond en maakt consistent lassen onmogelijk. De oorzaken zijn meestal een vervuilde elektrode, verkeerde stroomsterkte of te grote booglengte.

Dit kun je als volgt oplossen:

• Slijp de elektrode opnieuw met een schone schijf
• Verlaag de stroom bij te veel spetters
• Verhoog de stroom bij moeilijk ontsteken
• Verkort de booglengte tot 1-3 mm

Inbranding en onderbreking

Inbranding ontstaat wanneer de elektrode het werkstuk raakt. Dit veroorzaakt wolfraamdeeltjes in de lasnaad en verstoort de boog. Onderbrekingen in de naad leiden tot zwakke plekken.

Gebruik pulserende stroom om de warmte-input te beheersen. Pulse-percentage van 30-70% geeft goede controle. Verhoog de frequentie (1-5 Hz) voor een betere naadgeometrie bij dunne platen.

Wolfraambesmetting

Groene of blauwe verkleuring van de elektrode wijst op besmetting. Dit gebeurt door contact met gesmolten metaal of toevoegmateriaal. Een besmette elektrode geeft een instabiele boog.

Slijp de elektrode terug tot schoon wolfraam zichtbaar is. Gebruik aparte elektroden voor verschillende materialen om kruisbesmetting te voorkomen. Vervang zwaar beschadigde elektroden volledig.

Voordelen en nadelen van TIG lassen

TIG lassen biedt een uitzonderlijke laskwaliteit en controle over het proces. Je kunt dunne en dikke materialen bewerken met minimale nabewerking. De schone naden vereisen zelden slijpen of polijsten.

Het proces vraagt wel meer tijd dan MIG/MAG lassen. De lagere afsmeltsnelheid maakt het minder geschikt voor dikke constructies waar productiviteit belangrijk is. Ook zijn de investeringskosten hoger door de complexere apparatuur.

Voordelen:

• Hoge laskwaliteit en sterkte
• Minimale spetters en rook
• Geschikt voor alle laspositie
• Nauwkeurige warmtecontrole

Nadelen:

• Lage productiesnelheid
• Hogere vaardigheidseis
• Dure apparatuur en verbruiksmaterialen
• Gevoelig voor tocht en vervuiling

Vergelijking TIG lassen en MIG lassen

TIG lassen is perfect voor kwaliteit en precisie, terwijl MIG lassen snelheid biedt. Voor constructiewerk met dikke secties is MIG vaak economischer. Precisiewerk en dunne materialen profiteren van TIG-kwaliteiten.

MIG-apparatuur is goedkoper en eenvoudiger te bedienen. De learning curve is korter, waardoor operators sneller productief worden. TIG vraagt om meer training maar geeft superieure resultaten voor kritische toepassingen.

TIG versus MIG:

• Laskwaliteit: TIG wint
• Productiesnelheid: MIG wint
• Materiaaldiversiteit: TIG wint
• Bedieningsgemak: MIG wint
• Investeringskosten: MIG wint
• Nauwkeurigheid: TIG wint

Toepassingen per industrie

TIG lassen vindt toepassingen in sectoren waar kwaliteit en precisie prioriteit hebben. De veelzijdigheid van het proces maakt het geschikt voor uiteenlopende projecten, van kleine onderdelen tot grote constructies.

Voedingsmiddelenindustrie

Hygiëne-eisen in de voedingsproductie vragen om gladde, gemakkelijk te reinigen oppervlakken. TIG-lasnaden hebben een minimale ruwheid en geen poriën waar bacteriën zich kunnen nestelen.

RVS 316L is de standaard voor directe voedselcontact. Het lage koolstofgehalte voorkomt carbidevorming en corrosie. Automatische TIG-systemen garanderen consistente kwaliteit bij serieproductie van tanks en leidingen.

Scheepsbouw en civiele techniek

Grote structuren in scheepsbouw combineren vaak verschillende lasprocessen. TIG wordt ingezet voor kritische verbindingen en reparaties waar X-ray inspectie vereist is. Draagbare apparatuur maakt ter plaatse lassen mogelijk.

Bruggen en gebouwen gebruiken TIG voor architectonische elementen en precisie verbindingen. De schone naden passen goed bij zichtbare constructies zonder nabewerking.

Machinebouw

Precisiecomponenten in machines vragen om nauwkeurige afmetingen en goede oppervlaktekwaliteit. TIG lassen minimaliseert vervorming en warmte-inbreng. Dit is belangrijk bij bewerkte onderdelen die na lassen nog in tolerantie moeten blijven.

Dunwandige buizen en profielen lassen uitstekend met TIG. Automatisering verhoogt de consistentie voor serieproductie van hydrauliekcilinders, warmtewisselaars en andere precisieproducten.

Veelgestelde vragen over TIG lassen

Wij beantwoorden de meest gestelde vragen over TIG lassen. 

Wat is de juiste stroomsterkte voor TIG lassen?

De stroomsterkte hangt af van de materiaalsoort, dikte en laspositie. Als richtlijn gebruik je 30-40 ampère per millimeter materiaaldikte voor staal. Aluminium vraagt om 25-35 ampère per millimeter. Raadpleeg de stroomsterkte tabel eerder in dit artikel voor de specifieke waarden.

Start met de aanbevolen waarden en pas aan op basis van penetratie en naadgeometrie. Te lage stroom geeft onvolledige doorbinding, te hoge stroom veroorzaakt inbranding en vervorming.

Hoe kies je de juiste wolfraamelektrode?

Voor DC-lassen op staal en RVS gebruik je thoriated (rood) of ceriated (grijs) elektroden. Aluminium vraagt om pure wolfraam of zirconium voor AC-toepassingen. De diameter moet passen bij de stroomsterkte – zie de paragraaf “wolfraamelektroden kiezen” voor details.

Thoriated elektroden bevatten thorium, een licht radioactief materiaal. Ceriated en lanthanated elektroden zijn veiliger alternatieven met vergelijkbare prestaties.

Welk gas gebruik je voor TIG lassen?

Argon is de standaardkeuze voor bijna alle TIG-toepassingen. Het gas heeft een goede arc-stabiliteit en werkt met alle materialen. Voor dikkere secties kunnen argon-heliummengsels de warmte-input verhogen.

Gebruik alleen lasgas kwaliteit met een zuiverheid van 99,996% of hoger. Industrieel argon bevat te veel vervuiling voor goede lasresultaten.

Hoeveel kost TIG lassen per meter?

De kosten zijn sterk afhankelijk van materiaal, dikte en complexiteit. Reken op €15-50 per meter voor standaard constructiewerk. Precisiewerk en speciale legeringen kunnen €100+ per meter kosten.

TIG lassen is duurder dan MIG door de lagere snelheid en hogere materiaalkosten. De superieure kwaliteit rechtvaardigt de meerprijs voor kritische toepassingen.

Afsluitende inzichten en volgende stappen

TIG lassen biedt ongeëvenaarde kwaliteit en controle voor veeleisende toepassingen. De investering in apparatuur en training loont zich door superieure resultaten en tevreden klanten.

Begin met basisvaardigheden op eenvoudige materialen voordat je complexere projecten aanpakt. Gebruik de tabellen en checklists uit deze gids als praktische referentie. 

Voor projecten waarbij perfecte kwaliteit geen compromissen toelaat, is professionele expertise onmisbaar. Onze specialisten hebben jarenlange ervaring met TIG lassen in diverse industrieën.

Neem contact met ons op voor advies over jouw specifieke lasuitdagingen. We denken graag mee over de beste aanpak en kunnen complexe projecten volledig verzorgen van ontwerp tot oplevering.